موزه فرش ایران
موزه فرش ایران یکی از موزههای برجسته استان تهران است که با هدف حفظ، احیا و گسترش هنر قالیبافی ایران تأسیس شده است. این موزه به درخواست فرح پهلوی ساخته شد و در روز ۲۲ بهمن ۱۳۵۶ با حضور وی به صورت رسمی افتتاح گردید. موزه در ضلع شمالی پارک لاله تهران واقع شده است و محل نمایش فرشهای نفیس و ارزشمند سراسر ایران است که حاصل دست هنرمندان مشهور ایرانی است.
هدف تأسیس موزه
هدف از تشکیل این موزه، گسترش و احیای هنر قالیبافی ایرانی و ایجاد منبعی پژوهشی برای مطالعه و بررسی تاریخ و تحولات کیفی این هنر است. موزه فرش ایران، برای نخستین بار این امکان را فراهم ساخت تا سیر تاریخی هنر قالیبافی و سایر دستبافتهها به صورت جامع به نمایش درآمده و در اختیار پژوهشگران قرار گیرد.
ساختمان موزه
موزه فرش در خیابان کارگر شمالی، تقاطع دکتر فاطمی و در ضلع شمال غربی پارک لاله، در فضایی به وسعت ۱۲٬۰۰۰ متر مربع واقع شده است. این ساختمان در سال ۱۳۴۰ به صورت نیمهتمام برای گالری فرش ساخته شد و برای ۱۵ سال متروکه باقی ماند. در اوایل سال ۱۳۵۵، عملیات تعمیر و تغییرات کلی آغاز و نهایتاً در ۲۲ بهمن ۱۳۵۶ افتتاح گردید. در مراسم افتتاح، ۱۷ نفر از تولیدکنندگان، بافندگان و طراحان فرش از سراسر کشور حضور داشتند.
طراح و معماری
مساحت ساختمان موزه ۳٬۴۰۰ متر مربع است و نمای بیرونی آن با الهام از دار قالی طراحی شده است. معمار این بنا، عبدالعزیز فرمانفرمائیان است. ساختمان دارای دو تالار است؛ طبقه همکف برای نمایش دائمی حدود ۱۵۰ قطعه فرش و طبقه دوم برای برگزاری نمایشگاههای موقت و فصلی اختصاص یافته است. همچنین در محوطه موزه، نمازخانهای با سادهترین فرمهای معماری مساجد طراحی شده است.
ویژگیهای موزه
موزه فرش ایران شامل با ارزشترین نمونههای قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و به عنوان منبعی غنی برای پژوهشگران و علاقهمندان به هنر قالیبافی شناخته میشود. معمولاً حدود ۱۳۵ تخته فرش نفیس از مراکز مهم قالیبافی مانند کاشان، کرمان، اصفهان، تبریز، خراسان و کردستان در تالار اصلی به نمایش گذاشته میشود.
از جمله آثار شاخص موزه، تابلوفرشهای نفیس تبریزی و قالیچههای تصویری شاهنامه بایسنغری است که گوشههایی از ادبیات، اسطورهها، مذهب و فرهنگ ایران را به تصویر میکشند.
کتابخانه
کتابخانه موزه حاوی حدود ۳٬۵۰۰ جلد کتاب به زبانهای فارسی، عربی، فرانسه، انگلیسی و آلمانی است که در اختیار پژوهشگران و هنردوستان قرار دارد. این کتابخانه منبع مهمی برای تحقیق در زمینه تاریخ، هنر و صنعت فرش به شمار میآید.
مجموعه آثار
مجموعه آثار موزه از طریق خرید از بازارهای داخلی و بینالمللی و همچنین انتقال آثار از موزهها و کاخ موزه گلستان گردآوری شده است. پس از انقلاب اسلامی، فرشهای نفیس کاخهای سعدآباد و سازمانهای دولتی به موزه منتقل شد و بدین ترتیب مجموعه غنیتر گردید.
بخشهای دیگر موزه
-
موزهداری: مستندسازی آثار، تهیه شناسنامه، کاتالوگ، بروشور، برنامهریزی نمایشگاهها و راهنمایی بازدیدکنندگان از وظایف کارشناسان این بخش است.
-
کارگاه مرمت: تیمی از متخصصان مسئول حفظ، نگهداری و مرمت فرشهای آسیب دیده و پیشگیری از خسارتهای احتمالی هستند.
-
مخزن: شامل گنجینهای نفیس از فرشهای نادر است که در استوانههای فولادی با شرایط محافظتی ویژه نگهداری میشوند تا از آتشسوزی، رطوبت و آفات محافظت شوند.
-
کلاسهای آموزشی: دورههای مقدماتی و پیشرفته طراحی، بافت قالی، گبه، گلیم و مرمت با حضور اساتید مجرب و اعطای مدرک پایان دوره برگزار میشود.
مدیریت فعلی
در حال حاضر محمدجواد اینانلو شاهوردی، دانشآموخته مدیریت جهانگردی با گرایش برنامهریزی توسعه، به عنوان مدیر موزه فعالیت میکند.
اطلاعات بازدید
-
بازدید همه روزه به جز دوشنبهها از ساعت ۹ صبح تا ۱۸ امکانپذیر است.
-
عکاسی بدون استفاده از فلش در محیط موزه آزاد است.
